Rozdział dziesiąty
Dzień pokuty?

N

ie wszystkie tworzone oddolnie zwyczaje i wypracowywane przez lata w ruchu oazowym tradycje znajdują odbicie w podręcznikach oaz kolejnych stopni. Do tych właśnie należy praktyka specjalnego dnia pokutnego, polegająca na spędzeniu kilku czy kilkunastu godzin dnia w zupełnej samotności, całkowitym milczeniu i poście. Uczestników rozsyła się zwykle — po specjalnym nabożeństwie — gdzieś poza ośrodek rekolekcyjny, pozwalając im wybrać jakiś zakątek, w którym mogą oddać się medytacji i modlitwie, jak to uczynił Jezus, udający się na czterdzieści dni na pustynię po chrzcie w Jordanie (por. Mt 4, 1-11).

Praktyka ta bywa łączona z nabożeństwem pojednania i sakramentem pokuty, które przypadają w jedenastym dniu oazy. Lepiej jednak, z tej racji, że dzień jedenasty jest dniem radości paschalnej, pomyśleć w związku z nią o jednym z wcześniejszych dni, powiązanych z tajemnicami bolesnymi różańca. Na oazach można wykorzystywać w miarę potrzeby niektóre elementy tej praktyki, właściwiej jednak będzie trzymać się programu, przewidzianego w podręczniku. Wyjątkiem może być droga krzyżowa, odbywana — jak procesje w suche dni — w otwartym terenie. W podobny plenerowy sposób można ją odprawiać również przy innych rekolekcyjnych okazjach, niekoniecznie na oazie.

W przygotowanie drogi krzyżowej są zazwyczaj włączone wszystkie zastępy. Należy bowiem napisać rozważania do każdej z jej czternastu stacji, a także na jej zakończenie (stacja „piętnasta”: zmartwychwstanie). Przy ich redagowaniu można się oprzeć na bardzo głębokiej w swej wymowie i niezwykle nastrojowej drodze krzyżowej Michela Quoista lub na innych mistrzowskich wzorach. Ponadto należy wyciąć i poskładać prowizoryczne krzyże. Ich także powinno być czternaście. Najlepiej je wykonać z nieco grubszych brzozowych patyków.

Na drogę krzyżową wybiera się trasę mniej uczęszczaną, przez gęsty las, najlepiej prowadzącą dość ostro pod górę, aby biorącym w niej udział dało się we znaki zmęczenie. Przy stacjach przybija się kolejne krzyże do napotkanych drzew, jednakże delikatnie, aby później — na przykład następnego dnia — można je było zabrać z powrotem do ośrodka. Mogą one stanowić jedną z duchowych pamiątek z oazy — może nie tak cennych jak korona z krzewu ciernia z pielgrzymki do Jerozolimy, jednakże dobrze się kojarzących z tym, co się na niej ważnego działo. Na oazach praktykuje się również plenerowe nabożeństwo drogi krzyżowej z dużym ciężkim drewnianym krzyżem, niesionym przez kilku uczestników.

Przy tej okazji wypada wspomnieć o roli i miejscu sakramentu pokuty w programie oaz wszystkich stopni. Już w dniu przyjazdu zachęca się uczestników, by od pierwszego dnia oazy uczestniczyli w liturgii mszalnej w pełny sposób, a więc przystępowali do stołu Pańskiego. W związku z tym wieczorem w dniu przyjazdu stwarza się nowo przybyłym możliwość przystąpienia do spowiedzi. Jest więc pod tym względem na oazie inaczej niż na tradycyjnych rekolekcjach, gdzie spowiedź zamyka cykl kazań formacyjnych i jest proponowana dopiero na ich zakończenie. Do sakramentu pokuty powraca się ponadto na oazie — jak już wyżej wspomniano — w jedenastym dniu (nabożeństwo pojednania), podkreślając wymiar wspólnotowy tego sakramentu i jego charakter daru paschalnego. Oprócz tego ze względu na stałą obecność moderatora możliwość indywidualnego przystąpienia do sakramentu pokuty mają uczestnicy oazy codziennie.